Çarlık Rusya’sında neşredilen Ogonyok mecmuasının 1899-1909 yılları arasında kaleme aldığı makaleler, Sultan II. Abdülhamid dönemi Osmanlı Devleti’ne dair Rus efkâr-ı umumiyesinin telakkisini aksettiren önemli tarihi vesikalardır. Mecmua, Padişahın şahsi hayatından saray teşkilatına, iktisadi faaliyetlerinden gündelik adetlerine şimdiye kadar literatürde hiç rastlanmayan tafsilatı ihtiva etmektedir. Mecmua, Padişah’ı ayrıntılı bir şekilde tasvir etmiştir. Bununla beraber, Yıldız Sarayı’nın iç düzeni, hazinenin durumu ve mutfak teşkilatı gibi tafsilatlar, Osmanlı’nın son dönem idare nizamına müteallik Rus zaviyesine ışık tutmaktadır. Mecmua, bir taraftan Sultan’ın şahsi servetinin çokluğunu vurgularken, diğer yandan devletin mali buhranına dikkat çekmektedir. Jön Türklerin tenkitlerine yer veren makaleler, Meşrutiyet’in ilanını bir kurtuluş olarak tavsif etmektedir. Mecmua, zaman zaman Abdülhamid hakkında müspet hususlara ve yorumlara da yer vermiştir. Ogonyok’un bu neşriyatı, hem II. Abdülhamid dönemine dair Rus zaviyesini anlamak hem de dönemin siyasi propaganda yöntemlerini tahlil etmek açısından kayda değer bir kaynaktır. Mecmuanın tarafgir üslubu, hakikatten ziyade siyasi bir rekabeti aksettirmektedir. Bununla birlikte, söz konusu makale serisi, Osmanlı-Rus münasebetlerinin basın vasıtasıyla icra edilen psikolojik bir mücadele sahasında da devam ettiğini göstermesi itibariyle bundan sonra yapılacak tetkiklere katkı sağlayacak mahiyettedir.
Sultan Abdulhamid II as Portrayed in Ogonyok Magazine: Monarchy, Fortune, and Power [1899-1909]
The articles published in the Ogonyok magazine between 1899 and 1909 during the era of Tsarist Russia constitute significant historical documents reflecting Russian public perceptions of the Ottoman Empire under Sultan Abdülhamid II. The magazine contains unprecedented details previously unseen in the scholarly literature concerning the Sultan’s private life, the organization of the palace, economic activities, and everyday customs. It provides an elaborate portrayal of the Sultan, while also shedding light on the Russian perspective regarding the internal order of the Yıldız Palace, the state of the treasury, and the structure of the imperial kitchen, all of which offer insights into the administrative system of the late Ottoman period.While the magazine emphasizes the magnitude of the Sultan’s personal wealth, it simultaneously draws attention to the empire’s financial crisis. The articles addressing the criticisms of the Young Turks depict the proclamation of the Constitutional Monarchy as a form of liberation. Nevertheless, Ogonyok occasionally includes positive remarks and evaluations concerning Sultan Abdülhamid. This corpus of publications in Ogonyok serves as a valuable source for understanding both the Russian viewpoint on the reign of Abdülhamid II and the political propaganda techniques of the period. Despite its partisan tone which reflects political rivalry more than historical objectivity the series of articles provides crucial evidence that Ottoman-Russian relations continued as a psychological contest waged through the medium of the press, thus offering important material for future scholarly investigations.
Yayın tarihi: 2026
Dergi: Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi
Sayı: 29
Sayfalar: 54-87
Atıf için: Temir, E. “Ogonyok Mecmuasının Zaviyesinden Sultan II. Abdülhamid: Saltanat, Servet ve Siyaset [1899-1909]”, Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 29 (2026): 54-87.